Dziennik w JPK_KR_PD: numeracja, daty, opisy i osoba odpowiedzialna
Pola wpisu dziennika
| Pole | Zawartość |
|---|---|
D_1 | Numer wpisu w dzienniku |
D_2 | Nazwa dziennika, np. „Zakup”, „Sprzedaż”, „Bank” |
D_3 | Identyfikator kontrahenta, zgodny z polem T_1 kartoteki |
D_4, D_5 | Numer i rodzaj dowodu księgowego |
D_6, D_7, D_8 | Data operacji, data dowodu i data księgowania |
D_9 | Osoba odpowiedzialna za wpis |
D_10, D_11 | Opis i kwota operacji |
D_12 | Numer faktury w KSeF |
Wpis dziennika jest nagłówkiem dla linii zapisów na kontach, które rozksięgowują go na konta po stronie Wn i Ma. Dziennik i zapisy razem odpowiadają temu, co w systemie FK widzisz jako dokument księgowy z dekretem. Liczbę wpisów i sumę kwot operacji plik deklaruje w sumach kontrolnych C_1 i C_2, o których piszemy w artykule o sumach kontrolnych.
Numeracja: ciągła i jednoznaczna
Art. 14 ustawy o rachunkowości wymaga, by zapisy w dzienniku były kolejno numerowane, a numer jednoznacznie wskazywał wpis. Dwa wpisy z tym samym numerem D_1 to błąd twardy (kontrola W36). Zdarza się, gdy plik łączy dzienniki częściowe, z których każdy ma własną numerację od jedynki, a generator nie nadaje wspólnego numeru.
Luki w numeracji, na przykład wpis 1041 po wpisie 1038, zgłaszamy jako ostrzeżenie. Plik za część roku może zaczynać się od numeru większego niż jeden, a numeracja bywa przerwana przez wpisy usunięte przed zatwierdzeniem. Jeśli jednak brakuje numerów w środku okresu, warto ustalić, czy wpisy nie zostały pominięte w eksporcie.
Chronologia
Dziennik ujmuje zdarzenia w kolejności chronologicznej (art. 14 ust. 1 ustawy). W pliku oznacza to, że kolejność numerów wpisów powinna zgadzać się z kolejnością dat księgowania. Wpis numer 500 z datą księgowania 3 marca i wpis numer 501 z datą 28 lutego to inwersja, która łamie ślad rewizyjny (W69, ostrzeżenie). Częsta przyczyna to numeracja nadawana przy wprowadzaniu dokumentu, a nie przy jego zatwierdzeniu, albo dokumenty z poprzedniego miesiąca księgowane po zamknięciu okresu.
Trzy daty: operacji, dowodu i księgowania
Wpis ma trzy daty i każda znaczy co innego. Data operacji (D_6) to dzień zdarzenia
gospodarczego, data dowodu (D_7) to dzień wystawienia dokumentu, a data księgowania
(D_8) to dzień ujęcia w księgach.
Data księgowania w okresie pliku
Plik obejmuje zapisy ujęte w księgach w raportowanym okresie. Data księgowania każdego wpisu musi więc
mieścić się między DataOd a DataDo z nagłówka. Wpis spoza tego zakresu to błąd
twardy (W38). Najczęściej trafia do pliku dokument zaksięgowany już w następnym okresie, a eksportowany
według daty operacji zamiast daty księgowania.
Operacja po zaksięgowaniu
Operacja nie może zostać ujęta w księgach, zanim się zdarzyła. Data operacji późniejsza niż data księgowania jest więc podejrzana (W39). Zgłaszamy ją jako ostrzeżenie, bo istnieją legalne wyjątki, na przykład rozliczenia memoriałowe i korekty, ale masowe występowanie zwykle oznacza zamienione pola dat w eksporcie.
Identyczne daty i dni wolne
Wpis, w którym wszystkie trzy daty są takie same, jest normalny przy sprzedaży bieżącej. Dopiero gdy dotyczy prawie wszystkich wpisów, sugeruje, że generator wpisuje jedną datę do trzech pól. Pokazujemy odsetek takich wpisów jako statystykę (W47). Podobnie z księgowaniami w dni ustawowo wolne, liczonymi z kalendarza świąt łącznie ze świętami ruchomymi (W81). Pojedyncze są normalne, masowe wskazują na automat albo antydatowanie. Miesiąc bez żadnego wpisu przy działającej spółce (W71) zwykle oznacza niekompletny eksport, choć bywa uzasadniony zawieszeniem działalności lub sezonowością.
Nazwa dziennika a opis operacji
Pole D_2 to nazwa dziennika, czyli rejestru, do którego należy wpis: „Zakup”, „Sprzedaż”,
„Kasa”, „Bank”, „PK”. Pole D_10 to opis konkretnej operacji, na przykład „Faktura za energię
elektryczną za październik”. To dwie różne informacje i nie mogą być identyczne. Jeśli D_2 równa się D_10,
generator najpewniej wstawił tę samą kolumnę z systemu do obu pól (W44). Pusta nazwa dziennika to osobne
ostrzeżenie (W45), bo broszura MF wymaga opatrzenia dzienników nazwą.
Liczbę i listę nazw dzienników pokazujemy w raporcie jako statystykę (W43). Przy dziennikach częściowych, które art. 14 ust. 3 ustawy dopuszcza, wiele nazw jest prawidłowe. Jedna nazwa dla wszystkich wpisów albo kilkaset różnych nazw to sygnał, że do D_2 trafia coś innego niż nazwa dziennika.
Zrozumiały opis operacji
Art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o rachunkowości wymaga zrozumiałego opisu operacji. Opis pusty, jednoliterowy albo generyczny, na przykład „dokument”, „księgowanie” lub sam numer faktury, nie spełnia tej funkcji (W41). Skróty są dozwolone, jeśli jednostka ma ich pisemne objaśnienie, dlatego kryteria tej kontroli ustawiamy pod klienta. Ta sama zasada dotyczy opisu linii zapisu na koncie (W54).
Osoba odpowiedzialna
Art. 14 ust. 4 ustawy o rachunkowości wymaga, by zapis zawierał dane pozwalające ustalić osobę
odpowiedzialną za jego treść. Broszura Ministerstwa Finansów pokazuje w polu D_9 przykład
w postaci nazwiska. W praktyce generatory wstawiają tu login systemowy, a przy dokumentach importowanych
automatycznie nazwę integracji: „admin”, „system”, „import_ksef”. Takie wartości nie wskazują osoby, więc
zgłaszamy je jako ostrzeżenie (W40), a wzorce nazw technicznych dopasowujemy do systemu klienta.
Problem będzie narastał. Coraz więcej dokumentów trafia do ksiąg z KSeF i banków bez udziału człowieka. Warto ustalić w systemie FK, kto zatwierdza takie wpisy, i to tę osobę wskazywać w D_9.
Dowód, kwota i numer KSeF
Dowód księgowy musi mieć numer identyfikacyjny (art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy). Schemat XSD wymaga pola
D_4, ale nie zabrania pustej wartości, więc puste numery dowodów przechodzą przez bramkę.
U nas to ostrzeżenie (W46). Ten sam dowód, czyli ten sam kontrahent i numer dokumentu, w kilku wpisach
sugeruje podwójne zaksięgowanie faktury (W68). Bywa to legalne, na przykład przy rozliczeniu jednego
dowodu w kilku etapach, ale warto każdy taki przypadek przejrzeć.
Wpis z zerową kwotą operacji (D_11 = 0) zwykle jest techniczny albo pusty (W42). Kwota
operacji powinna też odpowiadać zapisom, choć przy dekretach złożonych systemy liczą ją różnie (W57,
W58).
Pole D_12 to numer faktury nadany przez KSeF. Według broszury wypełnia się je dla operacji
dokumentowanych fakturą wystawioną w KSeF. Wpis o rodzaju dowodu „faktura” bez numeru KSeF pokazujemy na
razie jako informację (W75), bo nie wszystkie faktury przechodzą przez KSeF. Więcej o tym w artykule
JPK_KR_PD a KSeF.
Lista kontrolna dziennika
- Sprawdź, czy numery wpisów są unikalne i rosną razem z datą księgowania.
- Upewnij się, że eksport wybiera wpisy według daty księgowania z okresu pliku.
- Porównaj nazwy dzienników z listą rejestrów w systemie FK.
- Przejrzyj najczęstsze opisy operacji i usuń generyczne.
- Ustal, kogo wskazywać jako osobę odpowiedzialną przy dokumentach importowanych automatycznie.
- Wyszukaj puste numery dowodów i dokumenty zaksięgowane dwa razy.
- Sprawdź, czy faktury z KSeF mają w pliku numer KSeF.
FAQ
Czym różni się pole D_2 od D_10 w JPK_KR_PD?
D_2 to nazwa dziennika, na przykład „Zakup” albo „Sprzedaż”. D_10 to opis konkretnej operacji. Jeśli oba pola mają tę samą treść, zwykle oznacza to błędne mapowanie danych z systemu FK.
Co wpisać w polu osoby odpowiedzialnej D_9?
Dane pozwalające ustalić osobę odpowiedzialną za treść zapisu, zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Broszura Ministerstwa Finansów podaje przykład w postaci nazwiska. Login techniczny, na przykład „admin” albo nazwa integracji, nie spełnia tej funkcji.
Czy numeracja wpisów dziennika musi być ciągła?
Tak. Zapisy w dzienniku numeruje się kolejno, a numer musi jednoznacznie wskazywać wpis. Duplikaty numerów są błędem. Luka w numeracji bywa wyjaśnialna, na przykład w pliku za część roku, ale warto ją sprawdzić.
Którą datę wpisu porównuje się z okresem pliku?
Datę księgowania (D_8). Plik obejmuje zapisy ujęte w księgach w raportowanym okresie, więc data księgowania każdego wpisu musi mieścić się między DataOd a DataDo z nagłówka.
- Źródła:
- Broszura informacyjna dot. struktury JPK_KR_PD, Ministerstwo Finansów – gov.pl.
- Pytania i odpowiedzi JPK_PD – podatki.gov.pl.
- Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości – art. 14, art. 21 ust. 1, art. 23 ust. 2.



